🤓❓Balanced Scorecard (BSC) ဆိုတာဘာလဲ ...

BSC ဆိုတာ အတိုချုန်းပြောရရင်တော့ ဗျူဟာမြောက်စီမံခန့်ခွဲမှု (Strategic Management System) တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

Strategic Management Tool တစ်ခုဖြစ်တဲ့အတွက် BSC ကို လုပ်ငန်းရဲ့ အခြေအနေကို လေ့လာတဲ့အခါ၊ ပန်းတိုင် (Goal)တွေ သတ်မှတ်တဲ့အခါ၊ Goal ကိုရောက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ Plan တွေချတဲ့အခါ၊ Plan အတိုင်း ဖြစ်မဖြစ် ပြန်သုံးသပ်တဲ့အခါ အသုံးပြုပါတယ်။
---

🔢👩‍💼BSC မှာ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ရှုထောင့်(၄) ခုခွဲပြီး လေ့လာပါတယ်။

၁။ Financial Perspective 💰

Financial Perspective မှာ နှစ်ပိုင်းခွဲပြီး ကြည့်ပါတယ်။ Financial Performance ဖြစ်တဲ့ အမြတ်၊အရှုံး၊ကုန်ကျငွေ စတာတွေနဲ့ Effective Resource Use ဆိုပြီး ကိုယ့်ရဲ့ Financial Resources တွေကို နေရာမှန်၊ အချိန်မှန်မှာ သင့်တင့်တဲ့ ပမာဏကို ထည့်ထားရဲ့လားဆိုတာကို စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို အချက်အလက်တွေ ရလာပြီဆိုရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ မျှော်မှန်းချက် (Vision၊ Mission)ပေါ်မူတည်ပြီး Financial Goals ဖြစ်တဲ့ Income Target, Sales Target, Expenditure Limit တွေကို ချမှတ်ပြီး Plan ဆွဲပါမယ်။ ပြီးရင်တော့ Plan တွေအတိုင်းဖြစ်မဖြစ်ကို ပြန်လည်စီမံ လုပ်တာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။
---

၂။ Customer Perspective 👥

လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ အရေးပါဆုံးက Customer Insight (စားသုံးသူတွေရဲ့ ရှုထောင့်) ပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ ရောင်းကုန် တွေက စားသုံးသူ တွေရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးနေလား၊ ပြောင်းလဲလာတဲ့ Consumer Trends တွေနောက်မှီနေလား၊ ပမာဏပိုင်းမှာဆိုရင်ရော စျေးကွက်လိုအပ်ချက်အတိုင်း Supply နဲ့ Demand လိုက်နိုင်လား၊ ဘာတွေလိုအပ်နေလဲ ဆိုတာကို အမြဲ လိုက်ကြည့်ပြီး ပြင်ဆင်ပေးရပါတယ်။

BSC မှာ ဒီလို Customer Perspective ဆိုပြီး သက်သက်တစ်ပိုင်းခွဲထားတဲ့အတွက် လုပ်ငန်းတွေ Customer အကြောင်း လေ့လာဖို့ကို မလွတ်တော့ဘူးပေါ့နော်။ ဒီလိုနဲ့ နောက်ပိုင်း Product Development, Quality Management, Feeback Management မှာလည်း ပိုအားစိုက်လုပ်လာနိုင်ပါတယ်။
---

၃။ Internal Process Perspective ⚙️

ဒီအပိုင်းမှာကျတော့ ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ ထုတ်လုပ်ရေး အပိုင်းတွေ၊ Shortages တွေ၊ Project Management၊ Operational management တွေကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။

တခါတလေ ကျွန်မတို့ ပစ္စည်းတွေ၊ Service တွေ ထုတ်သာထုတ်နေတာ Process တစ်ခုလုံးကို လေ့လာဖို့မေ့တတ်ကြပါတယ်။ Process အတွင်းမှာ မလိုပဲ ကုန်နေတာတွေ၊ တကယ်လိုအပ်နေတာတွေ၊ Process ကို ပိုပြီး Efficient ဖြစ်စေမဲ့ အချက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

BSC မှာ တော့ ဒီလိုအပိုင်းတွေကို Internal Process Perspective ထဲထည့်လိုက်တာပါ။ ဒီအခါမှာ သက်သက်ခွဲမထွက်ပဲ တစ်နေရာထဲမှာ စုနေတဲ့အတွက် Operation Management Goals ချပြီး သတ်သတ်မှတ်မှတ် လုပ်လို့ရသွားပါတယ်။
---

၄။ Organisational Capacity Perspective ⚖️

ဒီမှာတော့ ဘာတွေ ပါမလဲဆိုရင် ဝန်ထမ်းရေးရာတွေ၊ Infrastructure တွေ၊ နည်းပညာတွေ၊ ရုံးတွင်း Culture တွေ စတာတွေကို လေ့လာတာပါ။ Support System တွေဖြစ်တဲ့ ဒီအပိုင်းတွေက အရေးမကြီးသယောင်ယောင်နဲ့ ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို အများကြီး ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ - ဝန်ထမ်းဆိုပါတော့ -
ဘယ်လုပ်ငန်းရဲ့နောက်ကွယ်မှာမဆို ရှိနေတာက ဝန်ထမ်းတွေ တွေဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ လုပ်နိုင်စွမ်းတွေ ကျသွားပြီဆိုတာနဲ့ နောက်ဆုံး Product ပိုင်းတွေမှာရော၊ Customer Feedback မှာရော လာထိခိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ Business Productivity မြင့်ချင်တယ်ဆိုရင် BSC ကိုသုံးပြီး ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွင်းပိုင်းဆိုင်ရာတွေကိုလည်း အချိန်ပေးလေ့လာရင်း တိုးတက်အောင် လုပ်သင့်ပါတယ်။
---

🌱BSC ဘယ်လို ဖြစ်လာသလဲ?

လုပ်ငန်းရှင်အများစုက သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းကို သုံးသပ်ပြီဆိုရင် ငွေကြေးပိုင်းကို အဓိက ကြည့်ကြပါတယ်။ ဥပမာ - ဒီနှစ်ကုန် အမြတ်များပြီး အရှုံးနည်းတယ်ဆိုရင် အခြေအနေကောင်းတယ်၊ မဟုတ်ရင် လိုသေးတယ် စသဖြင့် သတ်မှတ်တတ်ကြပါတယ်။

ဒါက မှားလားဆိုရင်တော့ မှားတော့မမှားပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆို လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ Performance ကို တိုင်းတာတဲ့နေရာမှာ Financial Performance လောက် ကြည့်ရလွယ်၊ နားလည်ရလွယ်တာ မရှိလို့ပါ။

❗️ဒါပေမဲ့ Finance တစ်ခုထဲကြည့်ရုံနဲ့လည်း မလုံလောက်ပါဘူး။

လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ Performance ကို တိုင်းတာတဲ့နေရာမှာ

Financial Measures (💰)တွေ ဖြစ်တဲ့ အမြတ်၊အရှုံး၊ ရရန်အကြွေး၊ ပေးရန်အကြွေးတွေ၊ ကုန်ကျစရိတ် အပြင်

Non-Financial Measure (👩‍💻🚛⚙️🧱📦) တွေ ဖြစ်တဲ့ Human Capital Management, Product Development, Business Function Management, Resource Management, Service Management စတာတွေလည်း Financial Measures နည်းတူ အရေးပါပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း ဒီလို ပြောတာသာလွယ်တာ အသေးစိတ် စီမံထိန်းချုပ်လရတာခက်ပါတယ်။ တခါတလေ တစ်ခုလုပ်ပြီဆို တခြားတစ်ခုကို လျော့သွားတာမျိုးကလည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အရောင်းကို ဦးစားပေးနေရင်း Product Development ကျန်ခဲ့တာမျိုး၊ ထုတ်ကုန် ကို ပဲ ကြည်နေရင်း Human Resources Management ပိုင်းမှာ လိုသွားတာမျိုး ဒါမျိုးတွေက ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိပါတယ်။ 😞

❗️🤓ဒီလို လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို သတိထားမိတဲ့ David Norton နဲ့ Robert Kaplan က 1992 ခုနှစ်မှာ Financial Measures ရော၊ Non-Financial Measure ကို တစ်နေရာထဲမှာ လေ့လာပြီး လုပ်ငန်းရဲ့ အပိုင်းအားလုံးကာမိနိုင်မဲ့ Strategic Tool တစ်ခုကို စတင်မိတ်ဆက်လိုက်ပါတယ်။
အဲ့ Tool ကတော့ ဒီနေ့ Content Topic ဖြစ်တဲ့ Balanced Scorecard ဖြစ်ပါတယ်။

💥BSC ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေက

✅Virtual Mapping

BSC မှာ ရှုထောင့်(၄) ခုကနေ လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ Performance ကို စောင့်ကြည့်ရတဲ့အတွက် ဘာလုပ်ပြီးရင် ဘာလုပ်မယ်ဆိုတာကို ခန့်မှန်းလို့ ရသွားပါတယ်။

ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အကြမ်းဖျင်း ပုံစံကို ခန့်မှန်းလို့ရသွားတဲ့အခါ လုပ်ရမဲ့ အလုပ်တွေကို ပိုအာရုံစိုက်လုပ်နိုင်ပြီး ဘာလုပ်ရမှန်းမသိတာတွေ၊ ဘယ်အဆင့်ရောက်နေမှန်းမသိတာတွေ နည်းသွားနိုင်ပါတယ်။

✅Coverage of All Areas of a Business

အပေါ်မှာပြောသလို လုပ်ငန်းတွေမှာက အပိုင်းတစ်ပိုင်းကို အာရုံစိုက်လိုက်ပြီဆို အခြားအပိုင်းမှာ အားနည်းသွားတာက ပုံမှန်ဖြစ်လေ့ရှိတာပါ။ တချို့လုပ်ငန်းတွေကျတော့လည်း တမင်ကို အရေးကြီးတဲ့အပိုင်းနဲ့ အရေးမကြီးတဲ့အပိုင်းဆိုပြီး ခွဲထားကြပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီခေတ်မှာက နေ့တိုင်းလိုလို အိုင်ဒီယာအသစ်တွေအနေနဲ့ ကုမ္ပဏီအသစ်တွေ ပေါ်လာနေတာပါ။ ဒီလိုအချိန်မှာ ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အပိုင်းအားလုံးကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင်နဲ့ စိမံခန့်ခွဲမှု မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုရင် နောက်ကျကျန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် BSC ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် အဓိကအပိုင်း(၄)ပိုင်းကို မလွတ်ဘဲ တဖြည်းဖြည်း ကိုယ်မမြင်မိတဲ့ Competitive Advantage အသစ်‌တွေ မြင်လာနိုင်ပါတယ်။
Competitive Advantage များတဲ့ လုပ်ငန်းဟာ စျေးကွက်မှာ ကောင်းကောင်းရှင်သန်နိုင်ပါတယ်။

✅More transparency or provide guideline for team members

လုပ်ငန်းတိုင်းမှာ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ နောက်တစ်ခုက လုပ်ငန်းရဲ့ Plan တွေနဲ့ Process တွေကို ဝန်ထမ်းတွေကို အသိမပေးတာပါ။ လုပ်ငန်းတိုင်းမှာရှိတဲ့ Vision နဲ့ Mission ဆိုတာကလည်း Interview လာဖြေတုန်း မေးမှာစိုးလို့ အလွတ်ကျက်ရုံသက်သက်ပဲရှိပါတယ်။ အလုပ်ဝင်ပြီး ဒီ Vision Mission နဲ့ ငါတို့ လုပ်နေတဲ့ အလုပ်နဲ့ ဘယ်လို ဆက်စပ်နေလဲဆိုတာကို မသိပါဘူး။ တခါတလေ သိခွင့်တောင်မရှိကြပါဘူး။

ဒီလို လုပ်တာက ဘယ်မှာသွားမှားလဲဆိုရင် ဝန်ထမ်းတွေက ခိုင်းတာကလွဲပြီး မလုပ်တတ်၊ Short Term Plans ပဲ သိတဲ့အခါမှာ Target ထိရင်ပြီးရောဆိုတဲ့ စိတ်ထားလာကြပါတယ်။ နောက်ပြီး Ownership စိတ်လဲ တဖြည်းဖြည်း လျော့လာပါတယ်။ ဒီလိုတွေ ကြုံလာရင် လုပ်ငန်းရှင်တွေဘက်ကလည်း Ownership မရှိလို့ ၊ Initiate မလုပ်တတ်လို့ ဆိုပြီး အထင်မကြီးတော့ပြန်ပါဘူး။ အဲ့လိုနဲ့ပဲ အချိန်ကြာရင် အလုပ်ရှင် နဲ့ အလုပ်သမားကြား ကတောက်ကစတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒါတွေကို ရှောင်နိုင်တဲ့နည်းကတော့ BSC နဲ့ Planning လုပ်နေတဲ့အတွင်း ပါဝင်ခွင့်ပေးပါ။ ဒီလို အသိပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်ကုန်သွားရင်တောင် သူတို့ဘက်က လိုလိုလားလားနဲ့ Idea ထုတ်ပြီး လုပ်ချင်စိတ် ပေါ်လာမယ်။ ပြီးရင် Long-term goal ကိုပါ သိတဲ့အတွက် လုပ်စရာကို မပြောလဲ ရှာတတ်လာပြီး Initiative ပိုဖြစ်လာမှာပါ။

✅Business productivity and time and resource allocation

လုပ်ငန်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို စီမံခန့်ခွဲပြီး Planning သေချာလုပ်လိုက်တဲ့အခါမှာ လုပ်ငန်းရဲ့ Productivity ကအလိုလို တက်လာပါတယ်။ အပိုသုံးမိတဲ့နေရာတွေလျှော့နိုင်ပြီး Resource တွေကို လိုတဲ့နေရာမှာ လိုအပ်တဲ့ ပမာဏကို ရင်းနှီးလိုက်တဲ့အတွက် Cost , Time, Resource တွေကို ချွေတာမိသွား‌ပြီး တချိန်ထဲမှာပဲ သုံးသင့်တဲ့ နေရာသုံး၊ လျှော့သင့်တဲ့နေရာ လျှော့ထားတဲ့အတွက် ကိုယ့်ရဲ့ Profit နဲ့ Productivity လည်းလိုက်တက်လာပါတယ်။

✅Prevent Overlapping Plans or Too Much Planning

လုပ်ငန်းတွေမှာ အမြဲကြုံရတတ်တဲ့ နောက်ပြသနာတစ်ခုကတော့ Plan တွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခုချပြီး မလုပ်ဖြစ်တာပါ။ မလုပ်ဖြစ်တော့ Plan တွေထပ်ပြီး တကယ်ထိရောက်တဲ့ Plan ထွက်မလာတော့တာပါဘူး။ နောက်ပြီး တချို့လုပ်ငန်းမှာဆို Plan ကို အမိုက်စားတွေ ဆွဲပြီး Update မလုပ်တာပါ။ ဘာတွေလုပ်ပြီးပြီ၊ ဘာတွေ ပြောင်းလဲသွားလည်း၊ ဘာတွေ ထပ်လိုမလည်း စတာတွေက Timely Basis နဲ့ လိုက်လုပ်ပေးရမှာကို မလုပ်တဲ့အခါမှာ ဘယ်ရောက်လို့ ရောက်မှန်းမသိဘဲ နောက်ဆုံး Plan ဆွဲတဲ့ အချိန်ကုန်သွားတာပဲ အဖတ်တင်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ တစ်ခုသိရမှာက BSC သုံးလိုက်လို့ လုံးဝပြေလည်သွားမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ BSC မှာက အရေးကြီးတဲ့ အပိုင်းတွေ အကုန်ပါပြီးသားဆိုတော့ Plan တွေ ပွမနေတော့တာတစ်ခုတော့ သက်သာပါတယ်။ 👏🏻

BSC ကိုသုံးပြီး Goals တွေချပြီး Plan ဆွဲ၊ ပြီးရင် Measure လုပ် စတဲ့ အဆင့်တွေအကုန်လုပ်တဲ့အတွက် နောက်ထပ်ဘာလုပ်ရမလဲ ဆိုတာကို ခန့်မှန်းလို့ရပါတယ်။

အဲ့တော့ အဆင့်တိုင်းကိုလိုက်ပြီး Short-term Plan ချနေရတာထက် Long-term plan ချထားတဲ့အခါ Short-term plan တွေ ခွဲခွဲပြီး လုပ်၊ ပြီးရင် Goal နဲ့ ပြန်ယှဉ်ကြည့် စတာတွေကို တစ်နေရာထဲမှာ လုပ်လို့ရသွားပြီး အချိန်ကုန်ပြီး Plan ထပ်နေတဲ့ပြသနာ၊ Update မလုပ်တဲ့ ပြသနာကို ပြေလည်သွားစေနိုင်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ BSC ဟာ လုပ်ငန်းလုပ်ကာစ အားလုံးကို ချုံပြီး မကြည့်တတ်သေးဘူးဆိုရင် အသုံးကျတဲ့ Strategic Measurement Tool လို့မြင်မိပါတယ်။

အခုမှ လုပ်ငန်းစလုပ်တဲ့သူတွေတင်မကဘူး၊ လုပ်ငန်းExperience ရှိနေပြီးသားသူတွေတောင်မှ အကုန်ချုံကြည်ပြီး အမြဲ Monitor လုပ်ဖို့က ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါကြောင့် BSC ကို တစိုက်မတ်မတ်သုံးပြီး လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ လွတ်မထွက်အောင် ထိန်းထာနိုင်ပြီး ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို တိုးတက်အောင် လုပ်ကြည့်ကြပါ။ 🌟

Written By
Ei Myatnoe Aung

References
https://balancedscorecard.org/bsc-basics-overview/
https://www.investopedia.com/terms/b/balancedscorecard.asp