Crowdfunding ဆိုတာဘာလဲ... 🧐

💰Crowdfunding ဆိုတာက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ ကောင်းကျိုးလုပ်ငန်း (Charity) ပရောဂျက်တွေအတွက် ရန်ပုံငွေ (Fund) ရှာတဲ့နည်းလမ်းတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။

အခြား သမရိုးကျ ရန်ပုံငွေ (Fund) ရှာနည်းတွေနဲ့ Crowdfunding ကွာသွားတဲ့အပိုင်းကတော့ ပုံမှန် ရန်ပုံငွေ ရှာရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ သုံးယောက် ကို ငွေ သိန်း (၁၀၀) ရင်းနှီးပြီး Crowdfunding မှာတော့ ဒီသိန်း(၁၀၀) ကိုပဲ လူအရေအတွက်အများကြီးဆီကနေ ရနိုင်ပါတယ်။

အတိုချုန်းပြောမယ်ဆိုရင် Crowdfunding မှာ ပါဝင်တဲ့ Investor (သို့) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူအရေအတွက် ကပိုများပြီး၊ ဒါကြောင့် တစ်ယောက်ချင်းစီက ထည့်ဝင်တဲ့ ပမာဏက နည်းသွားပါတယ်။

🤓Crowdfunding အမျိုးမျိုး အထွေထွေ ...

📍Donation-based Crowdfunding

ဒီ Crowdfunding အမျိုးအစားကိုတော့ ကျွန်မတို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မြင်ရတတ်ပါတယ်။ အခုတလောက ဥပမာတစ်ခုပေးပါဆိုရင် COVID-19 ကူးစက်ရောဂါကြောင့် လုပ်ငန်းအရှုံးပေါ်ပြီး စားဝတ်နေရေးခက်ခဲတဲ့သူတွေကို ဝိုင်းပြီး အလှူငွေထည့်ဝင်ကြတာပါ။ ဒါက Donated-based Crowdfunding အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။ သူ့မှာတော့ အခြား Crowdfunding အမျိုးအစားတွေလို တစ်ခုခု အမြတ် ပြန်မရပါဘူး။ ပီတစား အားရှိရုံပါပဲ။ ✨

📍Reward-based Crowdfunding

Reward-based Crowdfunding မှာတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေက အမြတ်ပြန်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငွေကြေးထက်စာရင် ပစ္စည်း၊ ကူပွန်၊ Service ဒီလိုလေးတွေ ပြန်ရပါတယ်။ 🌟

📍Equity-based Crowdfunding

Equity-based Crowdfunding ကတော့ ပုံမှန် Funding အလုပ်လုပ်ပုံတွေနဲ့ တူပါတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေနဲ့ သူတို့ ရင်းနှီးထားတဲ့ ပမာဏအလျောက် လုပ်ငန်းရဲ့ ရှယ်ယာ(သို့) အမြတ်ကို ဝေခွဲယူနိုင်ပါတယ်။

🤓ဒါဆို Crowdfunding ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကဘာတွေရှိမလဲ ...

✅Efficiency

ဒီအချက်ကတော့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပိုသက်ဆိုင်ပါတယ်။ အပေါ်မှာပြောသလို ရန်ပုံငွေ ရှာတဲ့အခါမှာ လုပ်ငန်းရှင်အများစု ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ အနည်းငယ်ကို ချဉ်းကပ်ကြတဲ့အခါ Investor တွေအတွက်က အရင်းအနှီးက အရမ်းကြီးတဲ့အတွက် သတိကြီးရပါတယ်။ ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ ဒီအဆင့်မှာ risk လည်း အရမ်းများသလို၊ မသေချာတာလည်း ပိုများတဲ့အတွက် အတော်ခက်ခဲပါတယ်။

တကယ်တော့ Crowdfunding မှာလည်း ဒီလို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေကို ဖျောင်းဖြရတဲ့ အခက်အခဲရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမရိုးကျ Funding နဲ့ ယှဉ်ရင် နည်းတယ်လို့ပြောရမှာပေါ့။ လူအနည်းစုထက် လူအများကြီးကို ဖြန့်ကြက်ပြီး ချဉ်းကပ်တဲ့အခါမှာ တစ်ယောက်ချင်းစီရင်းနှီးရမဲ့ ပမာဏက တော်တော်နည်းသွားပါတယ်။ ဒီလို ပမာဏက နည်းသွားတဲ့အခါမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေအနေနဲ့ စိတ်ဖိအားပိုနည်းပြီး ကိုယ့် ပရောဂျက်ကို ပိုအာရုံစိုက်လာနိုင်ပါတယ်။

✅Public Relations and Marketing

Crowdfunding ရဲ့ သဘာဝကိုက လူအများကြီးနဲ့ ထိတွေ့ရပါတယ်။ လုပ်ငန်းမစခင်ထဲက ကိုယ့် ပရောဂျက် နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝေမျှထားတဲ့အတွက် Investor ရော၊ Non-Investor တွေရော ကိုယ့် ပရောဂျက် နဲ့ ရင်းနှီးနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကနောင် လုပ်ငန်းကိုစတင်တဲ့အခါ ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ 👐🏻

✅Multiple Feedback

အပေါ်ဆုံးက ဥပမာကို ပြန်ပြောမယ်ဆိုရင် ကျွန်မတို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ သုံးယောက်ကို ပြမယ့်အစား Crowdfunding သုံးလိုက်တဲ့အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ဆယ်ယောက်ကို ပြဖြစ်သွားတဲ့အခါ ပိုများတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေရဲ့ မေးခွန်းတွေ၊ Feedback တွေ၊ အကြံညဏ်တွေကို ရနိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုအချက်တွေက လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွက် အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ်မဟုတ်တဲ့ အပြင်လူ၊ နောက်ပြီး အဲ့ဒီ အပြင်လူက စီးပွားရေးအကြောင်း နားလည်ပြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့သူဆိုရင် သူတို့ပေးတဲ့ အကြံညဏ်တွေက ကိုယ့် ပရောဂျက် ကို ပိုမိုက်အောင် ပြင်လို့ရတဲ့ အခွင့်အရေးပါ။👏🏻

🤓 Crowdfunding ရဲ့ အားနည်းချက်တွေ ကရော ...

❗️Transparency Side Effects

ကိုယ့်ရဲ့ Project တွေကို လူတွေအများကြီးမြင်အောင် ပြလိုက်တဲ့အခါမှာ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကတော့ မိမိ အိုင်ဒီယာခိုးခံရခြင်း၊ သတင်းအမှားကြောင့် မိမိ Funding Campaign Goal ရောက်ခါနီးမှာ ပျက်သွားခြင်း စတာတွေ ကြုံလာနိုင်ပါတယ်။

❗️Campaign Goal Not Reached

Crowdfunding က Campaign တွေနဲ့ သွာတာများပါတယ်။ ပရောဂျက်တစ်ခုအတွက် Campaign စပြီဆိုရင် ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အရင်းအနှီးကို ပန်းတိုင် (Goal) သတ်မှတ်ရပါတယ်။

ပြီးရင် အဲ့ဒီ့ ပန်းတိုင် မရောက်မချင်း ကိုယ့်ဘက်က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေကို ဆွဲဆောင်ရပါတယ်။ တကယ်လို့ အချိန်ပြည့်သွားပြီး Goal မပြည့်ခဲ့ဖူးဆိုရင် ဘယ်လောက်ပဲ ရထားရထား ဆုံးရှုံးရပါတယ်။ ဒါကတော့ Crowdfunding ရဲ့ ဆိုကျိုးပါ။ ကိုယ်ဘယ်လောက်ပဲ လုပ်ထားလုပ်ထား နောက်ဆုံးရောက်မှ ပျက်စီးသွားတာမျိုးဖြစ်နိုင်လို့ပါ။

ဒါကျတော့ ပုံမှန် Funding က အားသာပါတယ်။ ပုံမှန် Funding တွေမှာဆိုရင် အစပိုင်းမှာ PT တွေလုပ်၊ ညှိကြ တကယ်လို့ အဆင်မပြေရင် နောက်တစ်ယောက်နဲ့ ထပ်ဆက်သွယ်လို့ရပါတယ်။ အဆင်ပြေလို့ အလုပ်ဆက်လုပ်ရင်တောင် စာချူပ် နဲ့ ချုပ်ထားတာမလို့ နောက်ဆုံးမှာ ပျက်သွားတာမျိုးဆိုတာ ရှားတယ်လို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

❗️Less Control over your company’s shares

Crowdfunding နည်းတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ Equity-based Crowdfunding မှာဆိုရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေက အရင်းအနှီးထုတ်ပေးပြီး လုပ်ငန်းရှင်က သူ့ကုမ္ပဏီရဲ့ ရှယ်ယာ (သို့) အမြတ်ကို ရာခိုင်နှုန်းအတိုင်း ပြန်ပေးရပါတယ်။

ဒါကြောင့် တဖက်ကကြည့်ရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တွေ အများကြီးကို ဖြန့်ပြီး ကိုယ့် ရှယ်ယာတွေ ရောင်းထားတဲ့အတွက် ရှယ်ယာကို စီမံခန့်ခွဲလုပ်တဲ့အခါ အကန့်အသတ်ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါကတော့ Crowdfunding လုပ်မယ်ဆိုရင် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဘေးထွက် ပါ။😩

တကယ်လို့ ကိုယ့် ပရောဂျက် အတွက် Crowdfunding လုပ်ဖို့ စဉ်းစားပြီဆိုရင် အားသာချက်၊ အားနည်းချက်ကို ချင့်တွေးပြီး သေချာစဉ်းစားပြီးမှာ လုပ်သင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ ပရောဂျက် သာ Crowdfunding နဲ့ အဆင်ပြေသွားမယ်ဆိုရင်တော့ အတိုင်းထက်အလွန်ပါ။ 🥳

Written by
Ei Myatnoe Aung

References
https://www.fundable.com/…/crowdfunding/what-is-crowdfunding
https://www.ukcfa.org.uk/what-is-crowdfunding/