Business Value Chain ဆိုတာဘာလဲ ...⁉️

Business Value Chainဆိုတာကတော့ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းတစ်ခုကနေပြီး တန်ဖိုးရှိတဲ့ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ် customer လက်ထဲရောက်သွားအထိ ကြားထဲမှာပါဝင်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ အကုန်လုံးကို တစ်စုတစ်စည်း​တည်း ဖော်ပြထားတဲ့ Business model တစ်ခုပါ

ကုန်ကြမ်းဝယ်ယူခြင်းကစလို့ ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ခြင်း စျေးကွက်ဖန်တီးခြင်း ဝယ်သူလက်အရောက် ပစ္စည်းဖြန့်ချိခြင်းစနစ် အထိပါဝင်ပါတယ်

ဥပမာပေးရမယ်ဆိုရင် ကုန်ကြမ်းဖြစ်တဲ့ သစ်ပင်ပင်စည်ကနေ တန်ဖိုးရှိတဲ့ စားပွဲအချောထည်တစ်လုံးကို ဝယ်သူလက်ထဲ အရောက်ပို့ပေးလိုက်သလိုပါပဲ

စားပွဲတစ်လုံးကို စိတ်ကူးထားတဲ့ပုံစံအတိုင်း လက်တွေ့ရလာတဲ့အထိလုပ်ငန်းစဥ်အဆင့်ဆင့်ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါတယ်

ကုမ္ပဏီတွေဟာ ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ခြင်းရဲ့ အဆင့်တစ်ဆင့်ချင်းစီ ကုန်ကျစရိတ်ကို အသေးစိတ်တွက်ချက်ပြီး Value-Chain Analysis ဆိုတဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနည်းတစ်မျိုးကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြပါတယ်

Value-Chain Analysis ရဲ့ရည်ရွယ်ချက် က ဘာလဲ ...

Value-Chain Analysis ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ Companyရဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်နဲ့ အရေအတွက်တိုးပွားလာဖို့ဖြစ်တယ် တစ်နည်းပြောရရင် ကုမ္ပဏီအနေနဲ့ ကုန်ကျစရိတ် နည်းနိင်သမျှနည်းနည်းနဲ့ အရည်အသွေးပြည့်မှီတဲ့ ထုတ်ကုန် (သို့) ဝန်ဆောင်မှုတွေကို မျာများပေးနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းတဲ့သဘောမှာ ပါပါတယ်

အလွယ်ပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ စရိတ်စက နည်းနည်းနဲ့ အမြတ်များများရအောင် ကြံဆောင်ခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်

ယနေ့ခေတ်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ဝန်ဆောင်မှုတွေ အများအပြားပေါ်လာသလိုပဲ

လုပ်ငန်းတစ်ခုနဲ့တစ်ခုကြားက ပြိုင်ဆိုင်မှုလည်း အရမ်းပြင်းထန်လာပါတယ်

ဒီအချိန်မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ တစ်ခြားလုပ်ငန်းထက် စျေးမတန်တဆများနေတာမျိုးမဖြစ်အောင် ပစ္စည်းရဲ့မူလအရည်အသွေးကောင်းကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားနိုင်အောင် ကြိုးပမ်းရပါတယ်

ဒီအတောအတွင်းမှာပဲ ကုမ္ပဏီရဲ့ အမြတ်အစွန်းတိုးပွားလာအောင် ထပ်လောင်းကြိုးပမ်းရပါသေးတယ်

ဒီလိုပြဿနာတွေကို value-chain analysis ကကူညီပြီးဖြေရှင်းပေးတာပါ

Harvard Business School ရဲ့ဆရာ Michael E Porter က သူ့စာအုပ်ဖြစ်တဲ့ "Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance" (Free Press, 1998) မှာ Value Chain Concept ကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်

သူ့ရဲ့ Value Chain Concept အရ Business Activities တွေကို

1.Primary (အခြေခံ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ)

2.Support l(Primary ကို အထောက်အပံ့ပေးသောလုပ်ငန်းဆောင်တာများ)ဆိုပြီး ၂မျိုးခွဲထားပါတယ်

Primary activities တွေမှာဘာတွေပါဝင်သလဲ ...

Primary activitiesတွေဟာ များသောအားဖြင့် ကုန်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ထုတ်လုပ်တဲ့အပိုင်းနဲ့ ချိတ်ဆက်နေလေ့ရှိပါတယ်

1.Inbound Logistics ( ကုန်ကြမ်းပစ္စည်းများဝယ်ယူခြင်း သိုလှောင်ခြင်း)

2.Operations (ကုန်ကြမ်းကနေ အပြီးသတ်ကုန်ချောရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း)

3.Outbound logistics (ဝယ်သူလက်အရောက် ကုန်ပစ္စည်းဖြန့်ချိခြင်း)

4.Marketing and sales ( မိမိကုန်ပစ္စည်း လူသိများလာအောင် ကြော်ငြာ Promotion plan များရေးဆွဲခြင်း စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း)

5.Services (Customer ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း)

တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်

ဒီအချက်၅ချက်လုံးဟာ Primary activitiesရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်ပြီးတော့ ကုန်ပစ္စည်းအရည်အသွေးတိုးတက်ဖို့နဲ့ အမြတ်အစွန်းရရှိဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်တွေလို့ဆိုလည်း မမှားပါဘူး

Support activities တွေကရော ဘာတွေလဲ ..

Support activities တွေရဲ့ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကတော့ အပေါ်မှာဖော်ပြခဲ့ပြီးတဲ့ Primary activities ပိုပြီး ဖြစ်မြောက်အောင် ကူညီပေးရတာပါ

Support activitiesတွေ အားလုံးသာ အရှိန်မှန်မှန်နဲ့ တိုးတက်နေမယ်ဆိုရင် Primary Activitiesတွေထဲက အနည်းဆုံးတစ်ခုကိုတော့ ကောင်းသော အကျိုးသက်ရောက်မှု ဖြစ်စေမှာပါ

Support Activities တွေမှာရော ဘာတွေပါလဲကြည့်လိုက်ရအောင်

1. Procurement (ကုန်ကြမ်းပစ္စည်း ရယူခြင်း)

2.Technological Development (ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရမှာ အသုံးပြုတဲ့နည်းပညာတွေ တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း)

3.Human Resource Management ( လုပ်ငန်းရဲ့ ဒီဇိုင်း စျေးကွက်နဲ့ ကုန်ပစ္စည်းရောင်းချတဲ့နေရမှာ ကူညီနိုင်ဖို့ ဝန်ထမ်းများ ခန့်အပ်ခြင်း)

4.Infrastructure ( အစီအစဥ်များရေးဆွဲခြင်း ဘဏ္ဍာရေးပိုင်ဆိုင်ရာ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်တဲ့ Departement တွေပါဝင်ပါတယ်)

ယနေ့ခေတ်မှာ လုပ်ငန်းတွေကြားထဲ အပြိုင်အဆိုင်များလာတာကို တွေ့မြင်ကြရမှာပါ

ဒီလိုအခြေအနေမှာ Value Chain analysis ကို အသုံးပြုပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာ တစ်ခုချင်းစီ Activityတစ်ခုချင်းစီတိုင်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင်လုပ်တာက customer အနေနဲ့လည်း တန်ဖိုးရှိပြီး အရည်အသွေးပြည့်မီီတဲ့ ထုတ်ကုန်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်မှာဖြစ်သလို လုပ်ငန်းအနေနဲ့လည်း အမြတ်အစွန်းများများရအောင် ဖန်တီးနိုင်မှာဖြစ်လို့ win-win situation ဖြစ်မှာတော့ အသေအချာပါပဲ

Written By

Moe Myint Thida

Reference-https://www.investopedia.com/terms/v/valuechain.asp