Kaizen and 5S 💥

Kaizen ဆိုတဲ့ စကားလုံးက 'kai = ပြောင်းလဲခြင်း' 'zen = ပို ကောင်းခြင်း' ဆိုတဲ့ဂျပန်ဘာသာစကားက လာပါတယ်။ ဆိုလိုရင်းက တော့ 'စဥ်ဆက်မပျက် တိုးတက်ခြင်း' လို့ အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။

သမိုင်း ကြောင်းကို ပြောရမယ်ဆိုရင် တော့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၉၅၀ ကျော် လောက်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံက စက်မှုလုပ်ငန်း တွေ ပြန်လည်တည် ဆောက်ဖို့ အရင်လိုပြန်လည်ပတ် စေဖို့ ကြိုးစားရာက နေ ပေါ် ပေါက်လာပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲမှာမှ Kaizen က Toyota ကားထုတ်လုပ် တဲ့ နေရာမှာ ကျင့်သုံးတဲ့နည်းစနစ်ဆိုပြီးတော့ ပိုနာမည်ရပါတယ်။

Kaizen ရဲ့အဓိက ဦးတည်ချက်တွေကတော့ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းပိုများဖို့၊ ထုတ်ကုန်အရည်အ သွေးပို ကောင်းဖို့ နဲ့ လုပ်သားအားလုံး ပူးပေါင်းပါဝင်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို ပိုမိုတိုးတက်စေခြင်းဖြင့် ကုန်ကျ ငွေနည်းနည်းနဲ့ ပိုထုတ်လုပ်လာနိုင်ပြီး မလိုအပ်တဲ့ကုန်ကျငွေ တွေကို လျော့ကျ စေပါတယ်။ အရည်အသွေး ပိုကောင်းအောင်လုပ် ဆောင်တဲ့နေရာမှာ အလုပ်ခွင်ရဲ့ လုံခြုံမှုကလည်းအ ရေးကြီးပါတယ်။

Kaizen မှာ သူ့ရဲ့ target ကို ရောက်ဖို့အတွက် ကျင့်သုံးတဲ့နည်းလမ်း တွေအများကြီးရှိပါတယ်။

ဒီနေ့မှာတော့ ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းပိုများပြီး ထုတ်ကုန်အရည်အသွေး ပိုကောင်း စေဖို့ Kaizen ရဲ့အခြေခံ သဘာတရားတစ်ခု ဖြစ်တဲ့ 5S အကြောင်းလေး မျှဝေ ပေးချင်ပါတယ်။

5S ဆိုတာက တော့

-Sort (Seiri) အုပ်စုခွဲခြင်း

- Set in Order (Seiton) အမျိုးအစားအလိုက်နေရာတကျထားခြင်း

- Shine (Seiso) အလုပ်ခွင်ကို သန့်ရှင်းစွာထားရှိခြင်း

- Standardize (Seiketsu) စံသတ်မှတ်ခြင်း -

- Sustain (Shitsuke) ရေရှည်ထိန်းသိမ်းခြင်း တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

1. Sort

ပထမဆုံး S က တော့ Sort ဆိုတဲ့ ပစ္စည်း တွေကိုအမျိုးအစားခွဲတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

လုပ်ငန်းခွင်က ပစ္စည်း တွေကို လိုအပ်သည်၊ မလိုအပ်သည် ခွဲခြားပြီး လိုအပ်တာကို သိမ်းထား၍ မလိုအပ်သည့်အရာများကို ဖယ်ရှားရတာပါ။ နေ့စဥ်သုံးဖြစ် နေတဲ့ပစ္စည်း တွေကို လက်လှမ်းမီတဲ့ နေရာ တွေမှာထားရှိပြီး ၊ နေ့စဥ်အသုံးမလိုအပ်တဲ့ပစ္စည်း တွေကို တော့ ကိုယ်နဲ့ ဝေးရာတစ် နေရာမှာသိမ်းထားရပါတယ်။

2. Set in order

ပစ္စည်း တွေကို မျိုးတူစုပြီး နေရာတကျသိမ်းဆည်းထားတာမျိုးပါ။ ဒီလိုစည်းစနစ်တကျ သိမ်းဆည်းထားခြင်းဖြင့် လိုအပ်တဲ့အခါမှာလွယ်လင့်တကူ ရှာနိုင်၊ ယူနိုင်ပါတယ်။

3. Shine

လုပ်ငန်းခွင်ကိုအမြဲသန့်ရှင်း နေအောင်၊ ရှင်းလင်း နေ အောင်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

မလိုအပ်တဲ့အရာ တွေကို ကုန်ထုတ်လုပ်ဖို့သယ်ယူပို့ ဆောင်တဲ့လမ်းတစ် လျှောက်မှာ အတားအဆီးမဖြစ် စေပါဘူး။ ဒီလို လုပ်ခြင်းအားဖြင့် အချိန်ကုန်သက်သာပြီး ကုန်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို တိုးစေပါတယ်။

4. Standardize

ဒီအဆင့်က တော့ အထက်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့လုပ်ငန်းခွင်စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့အဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။

စံနှုန်းတစ်ခု သတ်မှတ်ထားပြီး တော့ အမြဲ စံချိန်ပြည့်မှီလားဆိုတာ အမြဲစစ် ဆေး နေရပါမယ်။ ဒီအတွက် လူတိုင်းကို တာဝန် တွေခွဲထား ပေးပြီး တော့ အမြဲမပြတ် ပြန်လည်စစ် ဆေးရပါတယ်

5. Sustain

လုပ်ငန်း တွေမှာ စနစ် ကောင်းတစ်ခုကိုကျင့်သုံးပြီဆိုရင် တစ်ကြိမ်တခဏ တည်း လုပ်ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ ရေရှည်တည်တံ့ဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် 5S ရဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့်က တော့ စံသတ်မှတ်ချက် တွေအတိုင်းလုပ် ဆောင်ပြီး စနစ်ကောင်းတစ်ခုကို ရေရှည် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဆို Kaizen နဲ့ 5S အကြောင်းအကြမ်းဖျင်း သိရှိသွားလောက်ပြီ ထင်ပါတယ်..

နောက်ထပ်လဲ Beatrix ကနေ ဗဟုသုတရဖွယ်များကို ဆက်လက် တင်ဆက်ပေးသွားပါမယ်နော်။

Written By

Myat