What is product life cycle ? 🙋

မင်္ဂလာပါ။ Beatrix မှပြန်လည်ကြိုဆိုပါတယ်။

ဒီနေ့မှာတော့ product life cycle အကြောင်းကိုပြောပြပေးသွားပါမယ်။

Product life cycle ဆိုတာ ကုန်စည် (သို့) ဝန်ဆောင်ဆောင်မှုတစ်ခုရဲ့ ဈေးကွက်ထဲမှာ လည်ပတ်နေတဲ့ အစဉ်အဆက်တစ်ခုဖြစ်‌ပါတယ်။

လူ‌တွေမှာဆိုရင် သန္ဓေ တည်မယ်၊ မွေးဖွားမယ်၊ ကြီးထွားမယ်၊ သေဆုံးမယ် စတဲ့ အဆင့်တွေကိုကျော်ဖြတ်ပြီးတော့ သံသရာစက်ဝန်းထဲမှာပဲ လည်နေကြရပါတယ်။ ထုတ်ကုန်တစ်ခုရဲ့ lifecycle ကလည်း ထိုနည်းတူပါပဲ။

ဒါကြောင့် ကုန်စည်တွေရဲ့ ဈေးကွက်အတွင်း လည်ပတ်မှုအကြောင်းတွေကို ပြောရင် human lifecycle နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြောလေ့ရှိကြပါတယ်။

ခု product life cycle အကြောင်းကို အဆင့် (၅) ဆင့်နဲ့ ရှင်းလင်းပေးသွားပါမယ်။

လူတွေမှာဆိုရင် သူ့အသက်အရွယ်အပိုင်းအခြားတစ်ခုစီမှာ ပြုမူလုပ်ဆောင်ပုံတွေက မတူညီသလိုပဲ product life cycle တစ်ဆင့်ချင်းစီမှာလည်း လုပ်ငန်းဘက်ကနေ ပစ်မှတ်ထားပြီး လုပ်ဆောင်ရတဲ့အရာတွေကကွာခြားသွားပါတယ်။

ပထမဆုံးက product development အဆင့်ပါ။

ဒီအဆင့်မှာဆိုရင် ထုတ်လုပ်မယ့်ကုန်စည်

(သို့) ဝန်ဆောင်မှုကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုတွေပြုလုပ်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် research and development လုပ်ကြပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းအတွက် ဝင်ငွေမရှိသေးတဲ့အချိန်ဖြစ်တဲ့အတွက် ငွေကြေးသုံးစွဲမှုတွေကလည်း များနေလိမ့်မယ်။

ပြီးတော့ ဈေးကွက်ထဲကို ဝင်ရောက်ဖို့၊ ထုတ်ကုန်ဖြန့်‌ဖြူးဖို့အတွက် နည်းလမ်းတွေ ချမှတ်ရပါတယ်။

နောက်တစ်ဆင့်ကတော့ ထုတ်ကုန်ကို စတင်ဖြန့်ဖြူးတဲ့အဆင့်ပါ။

introduction stage လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒီမှာဆိုရင် စတင်မိတ်ဆက်တာကြောင့် ဈေးကွက်ထဲလည်း သိပ်မထိုးဖောက်နိုင်တဲ့အတွက် ရောင်းအားကလည်း မကောင်းသေးပါဘူး။

ဒါကြောင့် ‌ဝယ်သူတွေ သတိပြုမိလာအောင်Promotion လုပ်ပြီး ကြော်ငြာရတဲ့အတွက် advertisement အပိုင်းမှာ အသုံးစရိတ်တွေကလည်းများတယ်။ ထုတ်လုပ်မှုအတွက် တစ်ယူနစ်ကုန်ကျစရိတ်တွေကလည်း များတဲ့အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ပြီး growth phase ပါ။

ဒီအဆင့်မှာဆိုရင် ဝယ်လိုအား ရောင်းအားတွေ တက်လာပါပြီ။ ရောင်းအားတွေမြင့်လာတာကြောင့် အမြတ်ငွေလည်းများလာပြီး တစ်ယူနစ်ကုန်ကျမှု စရိတ်‌တွေနည်းလာပါတယ်။

ဖောက်သည်တွေကလည်း ကိုယ့်ရဲ့ ထုတ်ကုန်ကိုလက်ခံလာကြပါပြီ။ ပြိုင်ဘက်အနည်းအငယ်ကလည်း ဈေးကွက်ထဲကို ဝင်လာ‌ရောက်လာတဲ့အချိန်ဖြစ်တာကြောင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေလည်းရှိလာပါပြီ။ ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းဘက်က customer loyalty ရအောင် ကြိုးစားဖို့လည်းလိုပါတယ်။

နောက်တစ်ခုက Maturity အဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်က အချိန်ကာလအကြာဆုံးအဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ‌ရောင်းအားတွေကတော့ ဆက်ပြီးမြင့်တက်နေပေမယ့် ပုံမှန်ဖြည်းဖြည်းပဲတိုးတက်မှုရှိပါတယ်။

ပြိုင်ဘက်တွေကလည်း Growth stage ထက်ပိုများလာပါပြီ။ ဒါကြောင့် ကိုယ့်ထုတ်ကုန်ရဲ့ brand ကိုဦးစားပေးမှုရရှိဖို့အတွက် ‌ဈေးနှုန်းလျှော့ချမှုတွေလည်း လုပ်တတ်ကြပါတယ်။ နောက်ပြီး ဒီအဆင့်မှာ လုပ်လေ့ရှိကြတာက succession plan ဖြစ်ပါတယ်။

ဈေးကွက်ထဲမှာ ဆက်ပြီးရပ်တည်နိုင်ဖို့အတွက် လုပ်ရတဲ့အစီအစဉ် တစ်ခုပါ။

နောက်ဆုံးအဆင့်ကတော့ Decline Stage ပါ။

ဒါကတော့ အောင်မြင်မှုရရှိဆုံး အချိန်ကနေ ပြန်လည်ကျဆင်းလာတဲ့ အဆင့်ပါ။

ကိုယ့်ရဲ့ ထုတ်ကုန်ဟာ လူအများစိတ်ဝင်စားမှု မရရှိတော့ဘူး။ ဝယ်ယူသူတွေကလည်း တစ်ခြားထုတ်ကုန်တွေကိုအသုံးပြုလာကြတယ်။

ဝယ်လိုအား၊ ရောင်းလိုအားတွေ ကျဆင်းပြီးတော့ အမြတ်ငွေတွေနည်းလာပါပြီ။ အဲ့အခါမှာ ရောင်းအားတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံးထိန်းပြီး လုပ်ငန်းကျဆင်းမှု မမြန်အောင်လည်း ပြုလုပ်ရပါမယ်။

အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့ အဆင့်(၅)ဆင့်ဟာ ထုတ်ကုန်တစ်ခုရဲ့ ဈေးကွက်အတွင်းလည်ပတ်နေတဲ့ အဆင့်တွေဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်လို့ decline stage ရောက်ခဲ့ရင် လုပ်ငန်းကျဆင်းမှုဟာ ယာယီလား၊ ပြန်တည့်မတ်နိုင်သေးလား ၊ အရင်အတိုင်းပြန်မဖြစ်နိုင်တော့ဘူးလားဆိုတာတွေ စဉ်းစားဖို့လိုပါတယ်။

အဲ့အခါမှာ ကုန်ထုပ်လုပ်မှု၊ဖြန့်ချီမှု စနစ်ရဲ့ ထိရောက်မှုစွမ်းအားတွေ တိုးတက်စေဖို့အတွက် ပြုန်းတီးမှုနဲ့ ဟာကွက်များလျှော့ချခြင်း ဆိုတဲ့ product rationalisation ကိုပြုလုပ်ရပါတယ်။ ဒါကို Elimination လို့လည်းခေါ်ပါတယ်။

အဆင့်(၄) မှာပြောခဲ့တဲ့ succession plan ကိုပြောပြပေးပါမယ်။ အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့အတိုင်း လုပ်ငန်းဆက်လက်ရပ်တည်ဖို့နဲ့ ဈေးကွက်ထဲမှာ ဆက်ပြီး‌နေရာယူနိုင်ဖို့နည်းဗျူဟာတွေ ချမှတ်ရပါတယ်။

နည်းဗျူဟာတွေကတော့ အမျိုးမျိုး‌ ရှိကြပါတယ်။ အဲ့ဒီ နည်းတွေကို Extension strategies လို့လည်းခေါ်ပါတယ်။ဘာကိုပြောင်းလဲမှုတွေလုပ်လဲဆိုရင် အများအားဖြင့် ထုတ်ကုန်၊ ဖြန့်ချီမှုနဲ့ ထုတ်လုပ်မှု နည်းစနစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ထုတ်ကုန်မှာဆိုလည်း အရည်အသွေးပိုကောင်းအောင် ကုန်ကြမ်းပြောင်းလဲ အသုံးပြုခြင်း၊ နောက် brand တစ်ခုအနေဖြင့် ပုံစံအသစ်ထုတ်ခြင်း၊ ‌marketing mix အပြောင်းအလဲလုပ်ခြင်း စသဖြင့် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ကြပါတယ်။

ဥပမာ- ဈေးကွက်မှာအောင်မြင်တဲ့ ရေသန့်ဆိုရင် Alpine ရှိတယ်။ ဒါကို နောက်ကနေ Life ဆိုတဲ့ brand တစ်ခုအနေနဲ့ထပ်ပြီး ထုတ်လုပ်တယ်။ တကယ်လို့ Alpine ရဲ့ဈေးကွက်ကျဆင်းသွားတဲ့အချိန် Life နဲ့ပြန်ပြီး ဈေးကွက်ထဲနေရာယူထားနိုင်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းတိုင်းဟာ extension strategies တွေကို စဉ်းစားပြီး အစီအစဉ်တွေ ပြုလုပ်ထားဖို့လိုပါတယ်။

ထုတ်ကုန်တစ်ခုရဲ့ သက်တမ်းဟာလည်း Industry အမျိုးအစားပေါ်မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲတာဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ့်လုပ်ငန်း၊ ကိုယ့်ရဲ့ ထုတ်ကုန်ဟာ ဘယ်အဆင့်ကိုရောက်ရှိနေလဲဆိုတာကို သေချာသိအောင်လုပ်ရပါမယ်။

ဘာလို့လဲဆိုရင် ဒီအဆင့်တွေကို သိရှိပြီးတော့မှသာ ကိုယ့်ဘက်က အဆင့်အလိုက် ပြောင်းလဲလုပ်ဆောင်မှုတွေနဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

အားလုံးပဲ အချိန်ပေးပြီးဖတ်ရှုတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

Written by

Yoon Ei Tin